Escalatieladder
De ontwikkeling van een conflict verloopt meestal volgens het patroon van de escalatieladder zoals hieronder weergegeven.
Fase 1 heeft betrekking op situaties waarin zich (af en toe) spanningen voordoen. De oplossingen zijn voorhanden en de betrokkenen komen er via enkele contacten meestal wel uit. Op het niveau van acties (3) blijven de problemen bestaan. De tegenstellingen zijn duidelijk en de prikkelbaarheid ten opzichte van elkaar neemt toe. Emoties spelen een rol, al gaat men nog redelijk beheerst met het probleem om.
De kern van de eerste fase is: betrokkenen streven een win-win situatie na. Zij willen er samen uitkomen en proberen een breuk met elkaar te voorkomen. Men zoekt naar een oplossing, waar ieder van hen profijt bij heeft.
In fase 2 ontwikkelt het conflict zich tot een steeds hardnekkiger geschil. Het win-win idee is verdwenen. De interactie tussen betrokkenen wordt harder. Het conflict zelf wordt een belangrijk punt. Men staat ermee op en gaat ermee naar bed.
Mensen krijgen starre, negatieve beelden over elkaar. Men is geneigd om de spot met elkaar te drijven. De betrokkenen proberen bondjes met anderen te sluiten.
Het conflict kost veel negatieve energie van betrokkenen. Een spiraal van verdediging en aanval treedt in werking.
De kern van de tweede fase is: betrokkenen kiezen voor een win-verlies situatie. De ene probeert te winnen en de ander te laten verliezen. Betrokkenen zitten niet stil maar ondernemen actie om dit te bereiken.
In fase 3 zijn betrokkenen voortdurend bezig elkaar te beschadigen. Vaak willen anderen zich graag mengen in het conflict en verergeren daarmee de zaak. Normen en waarden worden overschreden, niemand zit daarmee.
Iedere betrokkene steekt veel tijd in preventieve maatregelen om foutieve stappen te voorkomen. De wens om de ander te beschadigen is groter dan de bezorgdheid om zelf beschadigd te worden.
Bij de laatste trede van de ladder wordt gekozen voor een doodlopende weg: eigenlijk wil men geen oplossing meer; dan maar het ravijn in.
Het gedrag mag voor anderen onbegrijpelijk zijn, voor betrokkenen lijkt het zinnig gezien de intensiteit van het conflict.
De kern van de derde fase is: betrokkenen stevenen af op een verlies-verlies situatie. De wens om de ander te beschadigen is groter dan de bezorgdheid zelf beschadigd te worden.
Bron: F.Glasl
